Dikkat eksikliği bozukluğu (DEHB), çocukluk çağının en yaygın nörogelişimsel sorunlarından biridir ve hem akademik hem de sosyal yaşam üzerinde derin etkiler bırakabilir. Çoğu zaman “çocuğum çok hayalperest” ya da “dikkatini vermiyor” şeklinde açıklanmaya çalışılsa da, bu durum profesyonel bir değerlendirme gerektirebilir. Özellikle ebeveynlerin danışmanlık merkezlerine başvuru nedenleri arasında dikkat eksikliği belirtileri ilk sıralarda yer alıyor.
Erken fark edilip doğru yöntemlerle desteklendiğinde, çocukların potansiyelini ortaya çıkarmak mümkündür. Bu nedenle belirtileri tanımak ve doğru yaklaşım sergilemek oldukça önemlidir.

Dikkat Eksikliğinin Çocuklarda Erken Belirtileri

Her çocuk zaman zaman dalgınlık yaşayabilir. Ancak DEHB söz konusu olduğunda belirtiler daha sürekli ve yaşamın farklı alanlarında gözlemlenebilir:

Odaklanma zorluğu: Ödev veya etkinlik sırasında ilgisini sürdürmekte güçlük yaşar.

Detay atlama: Soruları yarım bırakır, basit talimatları eksik uygular.

Eşyaları sık kaybetme: Defter, kalem, oyuncak gibi nesneler sıkça kaybolur.

Unutkanlık: Günlük görevleri tamamlamayı unutur; örneğin çantasına koyması gereken eşyaları unutur.

İçsel huzursuzluk: Hareketsiz oturmakta zorlanabilir, sürekli bir şeylerle meşgul olma ihtiyacı hisseder.

Oyunlarda kurallara uymakta zorlanma: Grup oyunlarında çabuk sıkılır veya kuralları karıştırır.
Bu belirtilerin altı aydan uzun süredir devam etmesi ve çocuğun okul başarısını ya da sosyal ilişkilerini etkilemesi durumunda, dikkat eksikliği olasılığı değerlendirilmelidir.

Kayseri’de Çocuklarda Dikkat Eksikliği: Yerel Gözlemler

Kayseri’deki ilkokullar ve ortaokullardan gelen geri bildirimler, özellikle sınav dönemlerinde dikkat eksikliği belirtilerinin belirginleştiğini gösteriyor. Çocuklar sınav kâğıdını tamamlamadan bırakabiliyor, yönergeleri kaçırabiliyor ya da soruların yalnızca baş kısmını okuyarak cevap veriyorlar.

Veliler genellikle bu durumu “yeterince çalışmıyor” şeklinde yorumlasa da, asıl sorun çoğunlukla odaklanma becerisinin gelişmemiş olmasıdır.

Ailelerin Dikkat Etmesi Gereken Noktalar

Çocuklarda dikkat eksikliği fark edildiğinde, ebeveynlerin bilinçli bir yaklaşım benimsemesi gerekir:
1. Etiketleyici ifadelerden kaçının: “Tembel”, “yaramaz”, “dalgın” gibi tanımlamalar çocuğun özgüvenini zedeler. Bunun yerine, davranışın altında yatan nedeni anlamaya çalışın.
2. Günlük rutin oluşturun: Ödev, oyun, dinlenme ve teknoloji saatleri için sabit bir program hazırlayın. Rutinler çocuğun güven duygusunu destekler.
3. Dikkat dağıtıcıları azaltın: Çalışma alanında televizyon, telefon veya yüksek sesli oyuncaklar bulundurmayın.
4. Olumlu pekiştirme kullanın: Çocuğun küçük başarılarını dahi fark edip takdir edin. Övgü, dikkat becerilerini geliştirmek için güçlü bir motivatördür.
5. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları edindirin: Yeterli uyku, dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivite beyin işlevlerini destekler.

Profesyonel Destek Ne Zaman Gerekir?

Bazı aileler, belirtilerin zamanla kaybolacağını düşünerek yardım almaktan çekinebilir. Oysa erken müdahale, çocuğun yaşam kalitesini artırır. Şu durumlarda bir uzmana danışmak önerilir:
Belirtiler altı ay veya daha uzun süredir devam ediyorsa
Akademik başarı ve sosyal ilişkiler belirgin şekilde etkileniyorsa
Çocuk düşük özgüven, kaygı veya içe kapanıklık yaşıyorsa
Kayseri’deki danışmanlık merkezleri, dikkat eksikliğini ölçmeye yönelik testler, bireysel terapi ve aile danışmanlığı hizmetleri sunmaktadır. Sinerji Psikoloji, çocuklara yönelik dikkat geliştirme programları özellikle SAS dinleti pfogramı ve ebeveyn eğitimleriyle bu alanda destek sağlayan merkezlerden biridir.

Dikkat Eksikliğinde Ailenin Rolü

Dikkat eksikliği yalnızca çocuğun değil, tüm ailenin sürece dahil olmasını gerektiren bir konudur. Ebeveynlerin sabırlı, destekleyici ve tutarlı olması, çocuğun motivasyonunu artırır. Öğretmenlerle düzenli iletişim kurmak, evde yapılan uygulamalarla okul ortamını paralel hale getirmek, başarı şansını yükseltir.

Sonuç

Dikkat eksikliği, doğru yaklaşımla yönetildiğinde çocuğun akademik ve sosyal potansiyelini engellemek zorunda değildir. Kayseri’de yaşayan aileler için en önemli adım, belirtileri erken fark etmek ve bilimsel temelli destek almaktır.
Çocuğunuzun odaklanma güçlükleriyle başa çıkmasına yardımcı olmak, hem okul başarısını hem de özgüvenini olumlu yönde etkileyecektir. Sinerji Psikoloji olarak, uzman ekibimizle çocukların güçlü yönlerini keşfetmesine, dikkat becerilerini geliştirmesine ve hayatlarında güvenle ilerlemelerine destek oluyoruz